Deel 3: Windows XP verwijderen

door: Ruud Uphoff
gepubliceerd in SoftwareBus 2014-3

Op je systeem staat nu het nieuwe besturingssysteem naast Windows XP. Al een beetje aan Ubuntu gewend? Dan wordt het nu tijd om Windows XP eraf te gooien. Hoe dat kan, hangt af van wat er allemaal aan data op schijf C: staat, maar het is nooit een echt probleem.

Lees wel eerst dit hele artikel door, zodat je weet wat er gaat gebeuren. We gaan deels uit van een situatie zoals beschreven in de vorige afleveringen!

Mijn voorkeur: een schone installatie

Inmiddels weet je hoe eenvoudig het installeren van Ubuntu is. Denk dan eens aan een schone installatie op EXT3‐partities in plaats van EXT4. Dat heeft op een ouder systeem, waarin geen gigantisch grote schijven zitten, enorme voordelen:

  • Veel populaire software voor disk imaging, geschreven voor Windows, kan uitstekend overweg met EXT3‐partities terwijl EXT4 niet of zeer beperkt wordt ondersteund. Hetzelfde geldt voor partition managers als ‘Acronis Disk Director’. Uiteraard draait deze software niet rechtstreeks onder Ubuntu, maar de bootable rescuedisk/stick is gewoon bruikbaar. 
  • Je bepaalt helemaal zelf de indeling van de schijf, zonder rekening te houden met een erfenis van Windows.

Er is ook een tijdelijk nadeel: je moet je databestanden tijdelijk opslaan op een extern medium dat ook bereikbaar is vanuit Ubuntu. Maar dat kan ook een andere systeem zijn onder Windows, via het netwerk.

We laten nu Ubuntu het hele systeem gebruiken, maar laten dat niet automatisch gebeuren, want dan wil het met EXT4‐partities werken. Geef Ubuntu een lekkere ruimte van bijvoorbeeld 40 GB en maak van de rest een datapartitie. Tijdens deze exercitie gaat de hele inhoud van de harde schijf verloren dus zorg eerst dat je  databestanden veilig zijn opgeborgen. Start nu het systeem met de CD van Ubuntu en kies na het opstarten van de live CD eerst de juiste taal – we gaan uit van Nederlands – en dan voor Ubuntu Installeren.

Figuur 1
  Afbeelding 1

Als Ubuntu vraagt hoe je wilt installeren, kies je voor Iets anders. Negeer wat je ziet, klik op de knop Nieuwe partitietabel, en na lezen en negeren van de waarschuwing, op Verder. Je ziet nu nog maar één optie: ‘de vrije ruimte’. Selecteer die. Klik op toevoegen om de eerste partitie te maken (afb. 1). Kies voor het type Primair en geef de partitie voldoende omvang. De helft van de schijf is zeker niet slecht. Maak de partitie aan het begin en kies achter Gebruiken als voor Ext3 loggend bestandssysteem. Selecteer achter Aanhechtpunt de bovenste regel / (slash) en klik op OK. Maak, precies zo, een partitie ter grootte van minimaal het systeemgeheugen en kies achter Gebruiken als de optie Wisselgeheugen. Meer is voorlopig niet nodig. Klik op Nu Installeren.

Of verder met de bestaande installatie?

De bedoeling is dat alle bestanden die ook onder Ubuntu gewoon bruikbaar zijn, naar een EXT3‐partitie worden verplaatst. Hoe je dat aanpakt hangt van je vindingrijkheid af, want elke situatie is anders. Het is geen probleem als er genoeg ruimte is op de partitie waarop Ubuntu staat.

In dat geval start je het systeem onder Ubuntu om de data daarheen te verplaatsen. Heb je een afzonderlijke partitie, bijvoorbeeld D:, voor databestanden? Mogelijk dat je straks vanuit Ubuntu die data heen en weer kunt schuiven.

Hier volgt het voorbeeldscenario. We hebben de 80 GB‐schijf bezet met eerst C: ter grootte van 20 GB, dan 35 GB voor data op D: en de resterende ruimte is bezet door Ubuntu. Start voor de laatste keer op in Windows XP, log in als een beheerder, en doe het navolgende in Computer. Let op: hierna is XP pas echt onveilig!

  1. Klik met de rechtermuisknop op C: en kies Eigenschappen
  2. Kies tabblad Beveiliging en klik op de knop Geavanceerd
  3. Ga naar tabblad Eigenaar. (De eigenaar is normaliter Administrators)
  4. Zet het vinkje aan bij Eigenaar van subcontainers en objecten vervangen. Je krijgt nu een foutmelding op sommige items, met de mededeling dat je door op Ja te klikken volledig beheer kunt krijgen. Doe dat!
  5. Sluit alle dialoogvensters tot je terug bent in Computer.
  6. Herhaal stap 1 en 2 en wis op het tabblad Machtigingen alle regels, behalve Iedereen.
  7. Dubbelklik op Iedereen.
  8. Wijzig achter Toepassen op: de keuze in Deze map, submappen en bestanden en vink Volledig beheer aan.
  9. Klik op OK.
  10. Zet het vinkje aan bij Machtigingen voor alle onderliggende objecten opnieuw instellen en doorgeven van overneembare machtigingen inschakelen.
  11. Klik op OK, negeer de waarschuwing en, als de operatie klaar is, sluit alle vensters.

Herhaal dit voor de overige NTFS‐partities, en herstart het systeem in Ubuntu. Open een terminal en geef het commando sudo fdisk ‐l (kleine letter L) om de partities als in afb. 2 te zien.


  Afbeelding 2

Om Windows XP te beveiligen tegen het per ongeluk wissen van bestanden, hadden we diens partities in het bestand /etc/fstab geconfigureerd voor ‘alleen lezen’. Dat moet nu ongedaan gemaakt worden door de  betreffende regels te verwijderen. De partities zijn daarna bereikbaar als je je persoonlijke map opent, links bovenaan onder Apparaten (afb. 3).


  Afbeelding 3

Door met de rechtermuisknop op elke partitie te klikken, achterhaal je hoeveel ruimte daar vrij is. Ik noteerde op het testsysteem slechts 3,7 GB op de voormalige C:, maar dat gaat nu veranderen.

Open deze schijf en verwijder de mappen van XP, behalve de map Documents and Settings. Maak een nieuwe map op deze partitie en noem die bijvoorbeeld vanxp. Verplaats daarheen de databestanden van alle gebruikers. Je vindt die onder Documents and Settings in de map van elke gebruiker als Mijn Documenten. Verplaats die map naar vanxp waarbij je hem telkens de naam van zijn eigenaar geeft, want anders overschrijven ze elkaar! Hierna kun je de map Documents and Settings ook verwijderen.

Je moet nu op zoek naar ruimte voor al je bestanden, zodanig dat de voormalig NTFS‐partities geformatteerd kunnen worden als EXT3‐partities. Op het voorbeeldsysteem is 12,5 GB vrije ruimte op /dev/sda1 (de partitie van Ubuntu) en er is ook nog 16 GB vrij op /dev/sda2, de datapartitie. In deze vrije ruimte moet de map vanxp ondergebracht worden. In dit geval is er ruimte genoeg in mijn persoonlijke map.

Open nu Schijfgereedschap, ontkoppel het volume en formatteer het als EXT3 met het label WasXP. Nu volgt een klus die even tijd kan kosten. Er is net niet genoeg ruimte op de lege partitie om alle data daarheen te verplaatsen. Daarom wordt in de persoonlijke map een tijdelijke map gemaakt waar 5 GB wordt geparkeerd. Vervolgens wordt de rest van de datapartitie naar WasXP verplaatst, en wordt de datapartitie met het label Data ook als EXT3 geformatteerd.

Het verwijderen van Windows rond je af door Windows uit de bootmanager te verwijderen. Dat gaat heel simpel vanaf een terminal met het commando sudo update‐grub.

Je databestanden via het netwerk ophalen

Ubuntu kan al meteen na installatie perfect overweg met het netwerk. Open je persoonlijke map en klik in het linkerdeel, onderaan, op Netwerk doorbladeren. Heb geduld, want het gaat om te beginnen niet snel. Maar je kunt bij alle gedeelde bronnen in het Windows‐netwerk, vooropgesteld dat je de gebruikersnaam en het wachtwoord weet van een account dat op de betreffende machine toegang tot een bron heeft. Nogmaals, de eerste keer openen van een bron duurt even, ook nadat je gebruikersnaam en wachtwoord hebt ingevuld. Eenmaal bij de gedeelde bron gaat terugzetten van je databestanden echter met normale snelheid. Het kan ook handiger, maar dat bewaren we voor een volgende keer, als we SMB gaan configureren.

Na de overstap je mail weer laten werken


  Afbeelding 4

Wat als laatste weer moet gaan werken is Thunderbird. Verplaats de map naar je persoonlijke map, in de verborgen map .thunderbird en pas daar ook profiles.ini aan (afb. 04). Let op: vergeet niet IsRelative=1 te zetten, en bedenk dat de mapnaam letterkastgevoelig is.

Verder heeft Thunderbird hier een onbetekenende kleine fout (bug), die je echter flinke hoofdpijn kan bezorgen. Zorg dat nergens naloopspaties staan. Heb je dat foutje, dan maakt Thunderbird bij het opstarten een nieuwe map aan en past ook het bestand profiles.ini daaraan aan.

En nog een waarschuwing: doe domweg wat ik hier vertelde, ook als dat niet lijkt te werken! Wat ik vertel is namelijk juist en als dat problemen lijkt te geven heb je niet precies de aanwijzingen opgevolgd. Ga dus niet naar andere oplossingen zoeken, want die maken je probleem alleen maar erger. Er zijn namelijk een aantal voor de hand liggende acties met Thunderbird, die behalve volkomen logisch, ook volkomen fout zijn! Altijd alleen de hele map verplaatsen en ‘profiles.ini’ aanpassen, dus nooit paden in de instellingen van Thunderbird wijzigen. Heb je zoiets al wel gedaan? Blijf overal af en vraag hulp aan een deskundige.

Categorieën: